Trong môi trường sản xuất hiện đại, nơi con người và máy móc cùng hoạt động trong một không gian có mật độ cao, việc duy trì sự tập trung khi di chuyển là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn lao động. Chỉ một khoảnh khắc mất chú ý cũng có thể dẫn đến va chạm với thiết bị, xe nâng hoặc các vật cản trên sàn. Trong số những nguyên nhân gây mất tập trung phổ biến nhất hiện nay, việc sử dụng điện thoại khi đi bộ được xem là một rủi ro ngày càng lớn trong các nhà máy và khu công nghiệp.

Các doanh nghiệp Nhật Bản từ lâu đã nhận thức rõ nguy cơ này. Trong bộ quy tắc hành vi an toàn Poketenashi, một phương pháp giúp người lao động ghi nhớ năm nguyên tắc đi bộ an toàn trong nhà máy, nguyên tắc thứ hai được gọi là Ke, viết tắt của từ Keitai, nghĩa là điện thoại di động. Nguyên tắc này yêu cầu người lao động không sử dụng điện thoại khi đang di chuyển trong khu vực sản xuất.

Thoạt nhìn đây có thể chỉ là một quy định đơn giản. Tuy nhiên trong thực tế, hành vi vừa đi vừa sử dụng điện thoại có thể làm giảm đáng kể khả năng nhận biết môi trường xung quanh và làm tăng nguy cơ xảy ra tai nạn trong nhà máy. Khi kết hợp với các công nghệ giám sát hiện đại như Camera AI, nguyên tắc Ke không chỉ dừng lại ở việc nhắc nhở mà còn trở thành một phần của hệ thống quản trị an toàn dựa trên dữ liệu.

Vì sao sử dụng điện thoại khi đi bộ trong nhà máy lại nguy hiểm

Điện thoại thông minh đã trở thành một phần quen thuộc của cuộc sống hiện đại. Tuy nhiên, trong môi trường sản xuất, việc sử dụng thiết bị này khi di chuyển có thể gây ra nhiều rủi ro nghiêm trọng.

Khi một người tập trung vào màn hình điện thoại, phần lớn sự chú ý của họ sẽ chuyển sang nội dung đang xem. Điều này làm giảm đáng kể khả năng quan sát phía trước và tầm nhìn ngoại vi. Người lao động có thể không nhận ra những thay đổi trong môi trường xung quanh, chẳng hạn như xe nâng đang tiến đến, robot tự hành đang di chuyển hoặc đồng nghiệp đang mang vật nặng đi ngang qua.

Các nghiên cứu về an toàn lao động cho thấy sự mất tập trung khi đi bộ có thể làm tăng đáng kể nguy cơ va chạm và té ngã. Theo nhiều nghiên cứu về hành vi di chuyển, khi con người sử dụng điện thoại trong lúc đi bộ, tốc độ phản xạ với các tình huống bất ngờ có thể giảm đáng kể so với trạng thái tập trung bình thường. Trong môi trường công nghiệp nơi có nhiều thiết bị chuyển động, sự chậm trễ này có thể dẫn đến tai nạn chỉ trong vài giây.

Một vấn đề khác là việc sử dụng điện thoại thường khiến người lao động thay đổi tư thế khi đi bộ. Họ có xu hướng cúi đầu xuống màn hình, thu hẹp góc nhìn và giảm khả năng nhận biết môi trường xung quanh. Trong một nhà máy, nơi sàn có thể trơn trượt hoặc có nhiều vật cản nhỏ, việc giảm tầm nhìn như vậy có thể làm tăng nguy cơ vấp ngã.

Ngoài ra, khi cầm điện thoại trong tay, một phần khả năng phản xạ của cơ thể cũng bị hạn chế. Trong tình huống cần né tránh hoặc giữ thăng bằng, người lao động có thể không kịp phản ứng vì một tay đang giữ thiết bị.

Nguyên tắc Ke trong Poketenashi và văn hóa an toàn của người Nhật

Poketenashi là một phương pháp ghi nhớ các quy tắc đi bộ an toàn được sử dụng trong nhiều doanh nghiệp sản xuất tại Nhật Bản. Mỗi chữ cái trong tên gọi này đại diện cho một hành vi cần tránh hoặc cần thực hiện khi di chuyển trong nhà máy.

Ke, viết tắt của Keitai, nhấn mạnh việc không sử dụng điện thoại khi đang đi bộ. Nguyên tắc này xuất phát từ triết lý quản trị an toàn của Nhật Bản, trong đó hành vi của con người được xem là yếu tố quan trọng nhất trong việc phòng ngừa tai nạn.

Trong nhiều nhà máy Nhật Bản, việc sử dụng điện thoại trong khu vực sản xuất thường bị hạn chế nghiêm ngặt. Người lao động chỉ được phép sử dụng thiết bị tại những khu vực được chỉ định như phòng nghỉ hoặc khu vực văn phòng. Khi cần liên lạc trong quá trình làm việc, họ phải dừng lại tại vị trí an toàn trước khi sử dụng điện thoại.

Việc duy trì quy tắc này giúp đảm bảo rằng mọi người luôn giữ được sự tập trung khi di chuyển trong khu vực sản xuất. Khi toàn bộ nhân viên tuân thủ cùng một chuẩn hành vi, môi trường làm việc trở nên dễ dự đoán hơn và nguy cơ tai nạn cũng giảm đáng kể.

Tuy nhiên trong thực tế, việc đảm bảo tất cả nhân viên luôn tuân thủ quy tắc này không phải lúc nào cũng dễ dàng. Áp lực công việc, thói quen cá nhân hoặc nhu cầu liên lạc nhanh có thể khiến một số người vô tình sử dụng điện thoại khi đang di chuyển.

Giới hạn của phương pháp giám sát truyền thống

Trong nhiều nhà máy, việc kiểm soát hành vi sử dụng điện thoại thường dựa vào sự quan sát của quản lý hoặc nhân viên an toàn. Tuy nhiên phương pháp này có nhiều hạn chế.

Các khu vực sản xuất thường rất rộng, với nhiều hành lang và lối đi khác nhau. Một nhóm nhỏ nhân viên an toàn khó có thể theo dõi toàn bộ hoạt động diễn ra trong nhà máy cùng lúc. Ngoài ra, các hành vi như nhìn vào điện thoại thường chỉ diễn ra trong vài giây, khiến việc phát hiện bằng mắt thường trở nên khó khăn.

Ngay cả khi nhà máy đã lắp đặt hệ thống camera giám sát, phần lớn các camera truyền thống chỉ có chức năng ghi hình. Việc xem lại toàn bộ dữ liệu video để tìm hành vi vi phạm gần như không khả thi vì khối lượng dữ liệu quá lớn.

Chính vì vậy, nhiều doanh nghiệp đang tìm đến các giải pháp công nghệ mới để hỗ trợ giám sát hành vi an toàn trong môi trường sản xuất.

Camera AI giúp phát hiện hành vi sử dụng điện thoại khi di chuyển

Sự phát triển của công nghệ thị giác máy tính đã mở ra một cách tiếp cận mới trong việc giám sát an toàn lao động. Camera AI có khả năng phân tích hình ảnh theo thời gian thực và nhận diện các hành vi của con người trong khung hình.

Thông qua các mô hình nhận diện vật thể và phân tích tư thế, hệ thống có thể phát hiện khi một người đang cầm điện thoại và đồng thời di chuyển trong khu vực sản xuất. Khi hai yếu tố này xuất hiện cùng lúc, hệ thống có thể xác định đây là hành vi vừa đi vừa sử dụng điện thoại.

Khả năng nhận diện này đặc biệt hữu ích tại các khu vực có nguy cơ cao như lối đi chung, khu vực giao cắt giữa người và xe nâng hoặc hành lang gần dây chuyền sản xuất. Khi phát hiện hành vi nguy hiểm, hệ thống có thể ghi nhận sự kiện và gửi cảnh báo đến bộ phận quản lý trong thời gian thực.

Nhờ đó, doanh nghiệp có thể nhắc nhở người lao động điều chỉnh hành vi ngay lập tức trước khi xảy ra tai nạn.

Ngoài chức năng cảnh báo, Camera AI còn cho phép thu thập dữ liệu hành vi theo thời gian. Dữ liệu này giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về các xu hướng rủi ro trong nhà máy. Ví dụ, nếu hệ thống phát hiện rằng hành vi sử dụng điện thoại khi đi bộ xảy ra nhiều vào đầu ca làm việc hoặc cuối ca, điều này có thể phản ánh những yếu tố liên quan đến thói quen hoặc mức độ tập trung của người lao động.

Từ những dữ liệu này, doanh nghiệp có thể cải thiện chương trình đào tạo an toàn, điều chỉnh quy trình vận hành hoặc thiết kế lại không gian làm việc để giảm thiểu rủi ro.

EYEFIRE Safety và giải pháp giám sát an toàn bằng Camera AI

Giải pháp Camera AI của EYEFIRE Safety được phát triển nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất giám sát hành vi an toàn trong môi trường làm việc. Hệ thống sử dụng công nghệ Edge AI để phân tích dữ liệu hình ảnh trực tiếp tại thiết bị, giúp giảm độ trễ và đảm bảo khả năng xử lý theo thời gian thực.

Thông qua các thuật toán nhận diện con người và phát hiện vật thể, hệ thống có thể xác định khi một người đang cầm điện thoại trong lúc di chuyển trong khu vực sản xuất. Khi hành vi này được phát hiện, hệ thống có thể gửi cảnh báo đến trung tâm điều khiển hoặc hiển thị thông báo tại khu vực làm việc để nhắc nhở người lao động.

Ngoài ra, hệ thống còn cho phép thiết lập các vùng giám sát ảo trong nhà máy. Doanh nghiệp có thể cấu hình các khu vực có nguy cơ cao như lối giao cắt với xe nâng hoặc khu vực gần dây chuyền sản xuất để tăng cường giám sát hành vi sử dụng điện thoại.

Dữ liệu từ hệ thống cũng có thể được tổng hợp thành các báo cáo giúp bộ phận an toàn đánh giá mức độ tuân thủ của người lao động. Nhờ đó doanh nghiệp có thể chuyển từ phương pháp quản lý dựa trên quan sát thủ công sang mô hình quản trị an toàn dựa trên dữ liệu.

Kết luận

Nguyên tắc Ke trong Poketenashi nhấn mạnh rằng việc không sử dụng điện thoại khi đi bộ trong nhà máy là một hành vi quan trọng để đảm bảo an toàn lao động. Khi người lao động giữ được sự tập trung trong quá trình di chuyển, họ có thể nhận biết sớm các nguy cơ xung quanh và phản ứng kịp thời với những tình huống bất ngờ.

Tuy nhiên trong môi trường sản xuất hiện đại với quy mô lớn, việc đảm bảo mọi người luôn tuân thủ quy tắc này là một thách thức. Công nghệ Camera AI mang lại một giải pháp hiệu quả bằng cách theo dõi hành vi theo thời gian thực và phát hiện sớm các rủi ro.

Khi kết hợp giữa văn hóa an toàn theo tinh thần Poketenashi và các giải pháp công nghệ như EYEFIRE Safety, doanh nghiệp có thể xây dựng một hệ thống quản lý an toàn chủ động. Điều này không chỉ giúp giảm tai nạn lao động mà còn góp phần tạo ra một môi trường sản xuất hiệu quả và bền vững hơn.